۱. خواص:

• ظاهر و شکل فیزیکی: وایت اسپیریت مایعی شفاف و بی‌رنگ با بوی مشخص نفت سفید است. این یک تقطیر تصفیه شده نفتی است که بوی تند یا ناخوشایندی ندارد. محصول در گریدهای مختلف (فنی، آزمایشگاهی، ویژه) با مشخصات خلوص متفاوت عرضه می‌شود.

• حلالیت: وایت اسپیریت عملاً در آب نامحلول است (۱۰۰ میکروگرم در لیتر در ۲۵ درجه سانتی‌گراد)، اما با اکثر حلال‌های آلی از جمله سایر حلال‌های هیدروکربنی، الکل‌ها، استرها و ترکیبات آروماتیک مخلوط می‌شود. مشخصات حلالیت آن را به حلالی عالی برای روغن‌ها، چربی‌ها، رزین‌ها، موم‌ها و ترکیبات آلی مختلف تبدیل می‌کند.

• خواص شیمیایی: وایت اسپیریت یک مخلوط پیچیده از تقطیرهای نفتی است که عمدتاً از آلکان‌های خطی و شاخه‌دار (پارافین‌ها)، سیکلوآلکان‌ها و هیدروکربن‌های آروماتیک تشکیل شده است. معمولاً حاوی بیش از ۶۵٪ هیدروکربن‌های C10 یا بالاتر است. محدوده نقطه جوش ۱۴۹–۲۱۳ درجه سانتی‌گراد (۳۰۰–۳۹۶ درجه فارنهایت) است، نقطه اشتعال — تقریباً ۳۸ درجه سانتی‌گراد (۱۰۰–۱۱۰ درجه فارنهایت). به‌عنوان حلال هیدروکربنی، دارای قدرت حل‌کنندگی عالی برای ترکیبات آلی غیرقطبی و نیمه‌قطبی است. وایت اسپیریت قابل اشتعال است و می‌تواند مخلوط‌های انفجاری با هوا تشکیل دهد (حد پایین انفجار: ۰٫۸٪؛ حد بالای انفجار: ۵٪). با اکسیدکننده‌های قوی ناسازگار است و باید مطابق با قوانین ایمنی فرآورده‌های نفتی نگهداری و پردازش شود.

• وضعیت مقرراتی: وایت‌اسپیریت به عنوان یک ماده خطرناک طبقه‌بندی می‌شود. طبق GHS/CLP، دارای طبقه‌بندی‌های خطر از جمله خطر آسپیراسیون دسته ۱، مایع قابل اشتعال دسته ۳ و سمیت خاص برای اندام‌های هدف (قرار گرفتن مکرر) دسته ۱. همچنین ممکن است در صورت وجود بیش از ۰.۱٪ بنزن، به عنوان سرطان‌زایی گروه ۱B و جهش‌زایی سلول‌های زایا گروه ۱B طبقه‌بندی شود. این ماده خطر آسپیراسیون دارد و در صورت بلعیدن و ورود به مجاری تنفسی می‌تواند کشنده باشد. قرار گرفتن طولانی‌مدت یا مکرر می‌تواند باعث آسیب به سیستم عصبی مرکزی شود.

۲. کاربرد:

• رنگ‌ها، پوشش‌ها و رقیق‌کننده‌ها (اصلی): وایت اسپیریت به طور گسترده به عنوان رقیق‌کننده و حلال در صنعت رنگ و لاک استفاده می‌شود. این ماده به طور مؤثر روغن‌ها، رزین‌ها و پیگمنت‌ها را حل می‌کند، که آن را برای رنگ‌های روغنی، لاک‌ها و میناها مناسب می‌سازد. همچنین در برخی ترکیبات به عنوان جایگزین زایلن عمل می‌کند.

• خشکشویی و صنعت نساجی: به طور گسترده به عنوان ماده خشک‌شویی استفاده می‌شود و برای پاک کردن لکه‌ها.

• تصفیه صنعتی: چربی‌گیر مؤثر برای پاک کردن روغن‌ها، چربی‌ها و آلودگی‌های صنعتی از سطوح فلزی.

• چسب‌ها، درزگیرها و آئروسل‌ها: به عنوان حلال در چسب‌ها، سیمان‌های لاستیکی و محصولات آئروسل استفاده می‌شود.

• جوهرهای چاپ و تونرها: جزء جوهرهای چاپ و حلال در برخی تونرهای دستگاه کپی.

• مواد نگهدارنده چوب و محصولات آسفالتی: حلال-حامل در ترکیبات نگهدارنده چوب و محصولات آسفالتی.

۳. روش تهیه:

• فرآیند صنعتی:وایت‌اسپیریت از طریق تقطیر جزء به جزء نفت به دست می‌آید. برش با نقطه جوش میانی (۱۴۹–۲۱۳ درجه سانتی‌گراد) جمع‌آوری شده و تحت تصفیه تکمیلی قرار می‌گیرد: هیدروتصفیه یا تصفیه اسیدی برای حذف ترکیبات گوگردی، استخراج با حلال برای کاهش محتوای هیدروکربن‌های آروماتیک، تقطیر برای دستیابی به محدوده جوش مورد نیاز، خشک کردن و فیلتراسیون.

۴. اطلاعات ایمنی:

• طبقه‌بندی خطر: وایت اسپیریت به عنوان یک ماده خطرناک با عبارات خطر طبقه‌بندی می‌شود: H304 (در صورت بلعیدن و ورود به مجاری تنفسی می‌تواند کشنده باشد)، H350 (در صورت وجود بنزن بیش از ۰٫۱٪ ممکن است باعث سرطان شود)، H340 (در صورت وجود بنزن بیش از ۰٫۱٪ ممکن است باعث نقص ژنتیکی شود)، H372 (باعث آسیب به سیستم عصبی مرکزی در صورت قرار گرفتن طولانی‌مدت یا مکرر می‌شود). کلمه هشدار: خطرناک. NFPA: خطر سلامتی ۱، اشتعال‌پذیری ۲، واکنش‌پذیری ۰.

• خطرات برای سلامتی: استنشاق بخارات می‌تواند باعث تحریک دستگاه تنفسی، سردرد و سرگیجه شود. ممکن است باعث تحریک پوست و چشم شود. خطر آسپیراسیون در صورت بلعیدن.

• اقدامات کمک‌های اولیه: در صورت تماس با چشم – با آب شستشو دهید. با پوست – با آب و صابون بشویید. در صورت استنشاق – هوای تازه. در صورت بلعیدن – استفراغ نکنید، آب یا شیر بدهید، به پزشک مراجعه کنید.

• قابلیت اشتعال و انفجار: مایع قابل اشتعال (نقطه اشتعال ۳۸ درجه سانتی‌گراد). بخارات می‌توانند با هوا مخلوط‌های انفجاری تشکیل دهند (حد پایین انفجار: ۰٫۸٪؛ حد بالای انفجار: ۵٪).

• نگهداری و پایداری:در ظروف کاملاً بسته در جای خنک، خشک و دارای تهویه مناسب نگهداری شود. ماندگاری: ۲۴ تا ۶۰ ماه در ظروف اصلی پلمب‌شده.

• انطباق مقرراتی: وایت اسپیریت (CAS#8052-41-3, EC#232-489-3) در فهرست‌های EINECS، TSCA، DSL ثبت شده است. توسط OSHA (حد مجاز: ۵۰۰ ppm) و ACGIH (حد مجاز: ۱۰۰ ppm) تنظیم می‌شود. طبقه‌بندی به‌عنوان سرطان‌زا یا جهش‌زا در صورتی اعمال می‌شود که میزان بنزن بیش از ۰٫۱٪ باشد. برای دریافت اطلاعات کامل به برگه اطلاعات ایمنی (SDS) مراجعه کنید.