1. Xususiyatlari:

• Ташқи кўриниши ва физик шакли: Диизобутилкетон (ДИБК) – заиф кетон ҳидига эга шаффоф, рангиз ёки салқин сариқ суюқлик. Turli markalarda yetkazib beriladi (texnik ≥98%, yuqori tozalik ≥99%, farmatsevtika/oraliq mahsulot).

• Эрувчанлик: ДИБК сувда деярли эримайди (25°C да 0,05 г/100 мл) va etanol, efir, xloroform, benzol va ko'pchilik organik erituvchilar bilan aralashadi. Целлюлоза ацетати, нитроцеллюлоза, полистирол, винил смолалар, мумлар, қуритиш мойлари, табиий смолалар ва каучукни эритади.

• Кимёвий хоссалари: DIBK – yuqori qaynash nuqtasiga ega keton erituvchi, formulasi (CH₃)₂CHCH₂C(O)CH₂CH(CH₃)₂. Qaynash harorati 165–170°C, alangalanish harorati 49°C va o'z-o'zidan alangalanish harorati 396°C. Буғлар ҳаводан оғирроқ (буғ зичлиги 4,9) ва ҳаво билан портловчи аралашмалар ҳосил қилиши мумкин (100°F да 0,8–6,2% ҳажм). ДИБК кимёвий жиҳатдан барқарор, аммо кучли оксидловчилар билан реакцияга киришади. Паст зичлик, паст юза таранглик ва юқори суюлтириш коэффициенти паст ЛОСли юқори қаттиқ қопламаларни ишлаб чиқиш имконини беради. ДИБК HAP бўлмаган эритувчи ҳисобланади.

2. Қўлланилиши:

• Бўёқлар, қопламалар ва босма бўёқлар (асосий): ДИБК нитроцеллюлоза лакларида секинлаштирувчи эритувчи сифатида кенг қўлланилади. Кенг турдаги синтетик смолаларни эритади. Винил, акрил, алкид, полиэстер ва эпоксид қопламалари таркибларида ишлатилади. Босма бўёқлар, бўёқ ювувчи воситалар, морилкалар ва тери қопламаларида қўлланилади.

• Farmatsevtika sanoati: Экстракция эритувчиси ва қайта кристаллаш ёрдамчи воситаси сифатида ишлатилади. Дори воситалари, ингибиторлар, бўёқлар ва инсектицидлар синтезида кимёвий оралиқ маҳсулот сифатида хизмат қилади.

• Yelimlar, germetiklar va teri: Елим таркиблари ва тери қопламаларида эритувчи.

• Саноат тозалаш: Металл юзаларни тозалаш ва ёғсизлантириш учун самарали.

• Xushbo'ylantiruvchilar va atirlar: Хушбўй модда сифатида ишлатилади (FEMA 3537) ва косметикадаги хушбўй моддалар.

• Бошқа қўлланилишлар: Organozol smolalari uchun dispersant, резина ва мумлар учун эритувчи, фунгицид ишлов бериш учун эритмалар таркибий қисми.

3. Olish usuli:

• Саноат жараёни: ДИБК метилизобутилкетон (МИБК) ишлаб чиқаришда ён маҳсулот сифатида олинади. Асосий синтез йўли – мезитилоксидни каталитик гидрогенлаш, у ацетонни конденсациялаш орқали олинади. Маҳсулот ≥98–99% тозаликкача ректификация йўли билан тозаланади.

4. Хавфсизлик ҳақида маълумот:

• Хавфлилик таснифи: DIBK yonuvchan suyuqlik sifatida tasniflanadi, xavf ko'rsatmalari: H226, H319, H335, H336, H351. Сигнал сўзи: Диққат. БМТ рақами: 1157 (3-sinf, III qadoqlash guruhi). NFPA 704: Salomatlik uchun xavf 2, Yonuvchanlik 2, Beqarorlik 0. EC tasnifi: Xi; R: 10-37.

• Salomatlik uchun xavflar: Буғлар нафас олиш йўлларини таъсирлантириши, йўтал, бош айланиши, бош оғриғи ва кўнгил айнишига олиб келиши мумкин. Yuqori konsentratsiyalar hushdan ketishga olib kelishi mumkin. Ko'z va terini tirnash xususiyati keltiradi. Терi билан узоқ муддатли алоқа дерматитга олиб келиши мумкин. Саратон касаллигини келтириб чиқариши мумкинлигида гумон қилинади.

• Биринчи ёрдам чоралари: Кўзга тушганда – сув билан ювинг; терига – сув ва совун билан ювинг; нафас олганда – тоза ҳаво; ютиб юборилганда – оғизни чайқаш, фаоллаштирилган кўмир бериш, шифокорга мурожаат қилиш.

• Yong'in va portlash xavfi: Тез ёнувчан суюқлик (алангаланиш ҳарорати 49°C). 49°C дан юқорида буғлар ҳаво билан портловчи аралашмалар ҳосил қилиши мумкин. Ёнғинда кўпик, кукун ёки CO₂ ишлатинг.

• Saqlash va barqarorlik: Зич ёпилган идишларда салқин, қуруқ, яхши шамоллатиладиган жойда сақлаң. Яроқлилик муддати: муҳрланган оригинал идишларда 24–60 ой.

• Норматив мослик: Diizobutilketon (CAS#108-83-8, EC#203-620-1) EINECS, TSCA, DSL ro'yxatlariga kiritilgan. OSHA va ACGIH tomonidan tartibga solinadi (PDK: 25 ppm). HAP bo'lmagan erituvchi hisoblanadi. Хушбўй модда (FEMA 3537) ва JECFA озиқ-овқат қўшимчаси (№ 302) сифатида тасдиқланган. To'liq ma'lumot olish uchun Xavfsizlik pasportiga (SDS) murojaat qiling.
  
  

  
  
  
  
  

  Расм юкланмоқда...